Harlingen, proclamatieboeken 1597-1811

Proclamaties zijn de verplichte openbare aankondigingen van de verkoop van huizen. De Proclamatieboeken zijn de registers waarin deze proclamaties werden verzameld. Van Harlingen zijn de proclamatieboeken van 1597-1811 bewaard gebleven, met uitzondering van het ene deel dat gaat over de jaren 1606-1611. Onuitstaanbaar!

De verkoop van een huis moest mondeling worden aangekondigd zodat iedereen die er kennis van wilde nemen, dat kon. Dit aankondigen gebeurde driemaal voor het stadhuis en driemaal in de kerk, steeds met tussenpozen van een week of soms wat langer. De datums werden aangetekend op de betreffende proclamatie. Je kon bezwaar maken als je familielid of naastligger van de verkoper was, je had dan namelijk het recht van eerste koop, het zogenoemde niaar-recht (elders ook wel naasting geheten). Uiteraard moest je wel evenveel of meer bieden en eventueel gemaakte kosten vergoeden.

Omdat het kadaster nog niet bestond werd een systeem gebruikt om panden aan te duiden, dat werkte met straatnamen en naastliggers. Een pand stond aan de noordkant van de Noorderhaven en werd dan bijvoorbeeld in de proclamatie aangeduid als 'ten oosten marten bos, ten zuiden de noorderhaven, ten westen de zeepziederstraat en ten noorden sikko ijzenbeek'. Belangstellenden konden dan precies weten om welk pand het ging en het was wettelijk voldoende dichtgetimmerd om verwarring te voorkomen. In de onderstaande gegevens kunnen personen dus als koper of verkoper vermeld staan, maar ook als naastligger ten noorden, oosten, westen of zuiden.

Het gaat samen om ongeveer 17.500 proclamaties en daarmee is het een zeer rijke bron van gegevens over huizen, bewoners, huizenbezit, staduitleg, ambachten, industrie en welvaart over een periode van meer dan 200 jaar. De kopers uit alle Harlingen proclamaties zijn ooit eens overgenomen, maar de proclamaties bevatten nog veel meer informatie. Met enige regelmaat kom je huisnamen tegen, verdwenen straatnamen, opmerkingen over nieuw gebouwde huizen, ledige plaatsen, kortom een schat aan informatie. Bovendien staan vrijwel altijd de verkopers vermeld, de naastliggers (huisnummers waren er nog niet tot omstreeks 1715) en de verkoopprijzen. De bedoeling is om alle gegevens over te nemen en het project is 'onderweg'. Maar dat is het al sinds 1994 wegens een chronisch gebrek aan tijd en prioriteit van mijn kant, dus verwacht niet te veel...

Update: In september 2012 is een Werkgroep Archiefonderzoek gestart met het systematisch overnemen van alle relevante gegevens uit alle Harlinger proclamatieboeken. Dit gebeurt mede dankzij de welwillende en belangeloze medewerking van
- Vereniging Oud Harlingen, die de werkgroep onder haar hoede heeft
- Tresoar, dat de proclamatieboeken bewaart en beheert
- Stichting FAF (Freonen fan de Argyven yn Fryslân), die de foto's levert
- het Hannemahuis centrum voor Harlinger cultuur en historie, dat faciliteert met ruimte en kennis
- kleinekerkstraat.nl, dat zorgt voor coördinatie, hulp en publicatie
Vorderingen zijn op deze website te zien in de vorm van een nieuwe pagina, bij Huizen - Proclamaties door de WAO.


Als het aantal akten rond de 17.500 ligt, hoe kunnen er dan nu al meer vermeldingen opgenomen zijn? Dat komt omdat er vaak meerdere kopers zijn (denk alleen maar aan echtparen) en dan wordt de verkoop bij mij tweemaal vermeld. Maar per verkoper wordt de akte ook vermeld en per naastligger ook. Als laatste kunnen nog de genoemde straat, de prijs en eventuele huisnaam vermeld worden. Het totale aantal vermeldingen zal dus (hopelijk) nog flink stijgen.

Een voorbeeld van de tekst van een proclamatie kun je hier zien.

Zoals ook in bovenstaand voorbeeld staat vrijwel altijd onderaan de proclamatie: 'Breder de coopbrief van ........', d.w.z. dat er een koopbrief was waarin de ultieme uitgebreide beschrijving van het te verkopen goed en de precieze verkoopvoorwaarden waren vastgelegd. De koopbrieven van Harlingen zijn niet bewaard gebleven, maar de proclamatieboeken vormen een goede kopie.

De verkopen van huizen werden vaak per aanplakbiljet bekend gemaakt om zoveel mogelijk geïnteresserden te trekken. Een afbeelding en de tekst van zo'n aanplakbiljet kun je hier zien, deze is van het pand Noorderhaven 109.

In de lijst hieronder geldt: (wl) = wijlen, (wd) = weduwe/weduwnaar, (mr) = meester, (old) = voormalig

Gegevens uit bronnen worden zorgvuldig overgenomen, maar lees- en typfouten zijn onvermijdelijk. Gegevens die niet in de bron staan maar door mij zijn aangevuld op basis van andere bronnen of andere gegevens uit dezelfde bron, zijn voorzien van een *. Gegevens die door mij aangepast of geïnterpreteerd zijn, zijn zoveel mogelijk voorzien van een verduidelijkende toelichting tussen [blokhaken]. Bij het overnemen van eigennamen is de originele spelling gehandhaafd. Soms is echter te voorzien dat een kennelijke schrijf- of spelfout in de bron een probleem zal geven bij het zoeken naar een eigennaam of bij het maken van een alfabetische index. In zo'n geval is de juiste of meest voorkomende spelling van een eigennaam aangehouden, met toevoeging van een toelichting tussen [ ]. Bij het overnemen van plaatsnamen, straatnamen en beroepen die in alfabetische indexen terecht komen is voor zover mogelijk de moderne spelling aangehouden, om het zoeken te vereenvoudigen. Mogelijk staat in een bron bijvoorbeeld Doccum, terwijl op deze website Dokkum staat. Zo wordt een glaesemaecker een glasmaker. Die spelling is voor het doel van deze website (het ontsluiten van bronnen, niet het transcriberen van bronnen) niet belangrijk.



Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 2021-06-26 08:48:17





Spring naar: Ya  Ye  Yi  Yo  Yu  Yy  

Voornaam: A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  

Patroniem: A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  

Familienaam: A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  



hoofdvorm
familienaam patroniem voornaam
schrijfvorm
familienaam patroniem voornaam
beroep hoedanig adres  pand  jaar boek folio
EEUWE SIETSES sytzes, yeff koper Voorstraat 78   1603 228 737r
IDS ALLERTS allerts, ydts ten zuiden Lanen ZZ   1601 228 481r
IDS SIEBOUTS sybolts, ydts wandelkoper Hoogstraat 41   1601 228 495r
IEBE FOLKERTS folkerts, yebe koper   1690 242 327v
IEBE IEDES ydes, ybe ten zuiden   1600 228 461r
IEBELE SIEBRENS sybrandts, ybel koper   1614 229 447r
IEBELTJE FONTEIN fontein, ybeltje algra van verkoper Grote Ossenmarkt 6   1772 258 6r
IEBELTJE DIRKS dirks, ybeltje koper   1804 267 41r
IEBELTJE JANS jans, ybel koper Grote Kerkstraat ZZ   1611 229 73r
IEBELTJE REINERS FONTEIN fontein, yebeltie reynders koper Voorstraat 91   1733 248 237r
IEDE BAKKER bakker, yede verkoper Schritsen 37 F-141 1809 268 286r
IEDE HOORNSTRA hoornstra, yde koper Moriaanstraat   1781 260 40v
IEDE HOORNSTRA hoornstra, yde koopman verkoper   1803 267 1r
IEDE YPEY ypey, yede smid (zilver-)(mr) koper Lanen 39 E-173 1809 268 222r
IEDE YPEY ypey, yede verkoper Klaverbladstraat 14 G-318 1810 268 334v
IEDE FLORIS floris, yede koper   1758 254 130r
IEDE FLORIS floris, yde koper Zuiderhaven 71a   1766 256 221r
IEDE FLORIS floris, yde koper   1767 256 227v
IEDE FLORIS floris, yde koper Noorderhaven 10   1782 260 273r
IEDE HANSES hansen, yde ten zuiden   1660 238 14v
IEDE HENDRIKS hendriks, yde scheepstimmerman koper Jekelsteeg 2 F-218 1809 268 248r
IEDE HENDRIKS hendriks, yde ten noorden Schritsen 19 F-132 1809 268 249v
IEDE JAKOBS jacobs, yde koper Bildtpoort (gebied)   1668 239 152r
IEDE JANS jans, yede koper Noorderhaven 66   1752 252 180r
IEDE JANS jans, yede schipper koper Hofstraat 3 G-071 1811 269 122v
IEDE JANS SCHIPPER schipper, yede jans verkoper Grote Ossenmarkt 12 F-096 1810 268 349v
IEDE JURJENS jurjens, yede koper Noordijs 27   1806 267 261r
IEDE JURJENS jurjens, yede verkoper Noordijs 27 D-024 1811 269 135r
IEDE OLFERTS olpherts, yde koper   1616 230 88r
IEDE PIETERS pytters, yde timmerman (huis-)(mr) koper Grote Kerkstraat 19   1695 243 146r
IEDE PIETERS pytters, yde koper   1736 249 156r
IEDE PIETERS pytters, yede koper   1759 254 214v
IEDE REINS reyns, yde koper   1601 228 500r
IEDE TEEKES taekes, yde koper Hoogstraat 22   1665 239 29v
IEDE TJEERDS tjeerds, yede koper   1761 255 92v
IEDE TJEERDS tjeerds, yde koper   1764 256 24r
IEDE TJEERDS tjeerds, yde koper Voorstraat 89   1764 256 56v
IEDE TJEERDS tjeerds, yde koper Grote Kerkstraat 22   1766 256 175r
IEDE TJEERDS tjeerds, yede koper   1769 257 108r
IEDE TJEERDS tjeerds, yede koper   1769 257 121v
IEDE TJEERDS tjeerds, yede koper   1769 257 129v
IEDE TJEERDS tjeerds, yede koper   1769 257 133v
IEDE TJEERDS tjeerds, yede koper   1770 257 148v
IEDE TJEERDS tjeerds, yede koper Grote Kerkstraat 24   1771 257 207r
IEDE TJEERDS tjeerds, yede ten oosten   1773 258 118r
IEDE TJEERDS tjeerds, yede ten noorden   1773 258 118r
IEDE TJEERDS tjeerds, yde koper   1773 258 130r
IEDE TJEERDS tjeerds, yede ten noorden Grote Kerkstraat 23   1774 258 186v
IEDE TJEERDS tjeerds, yede koper   1776 258 244v
IEDE TJEERDS tjeerds, yede koper Grote Kerkstraat 19   1778 259 99v
IEDE TJEERDS tjeerds, yede koper   1778 259 106v
IEDE TJEERDS tjeerds, yede koper   1778 259 157v
IEDE TJEERDS tjeerds, yede verkoper Grote Kerkstraat 24   1780 259 240r
IEDE TJEERDS tjeerds, yede (wd) verkoper Kerkpoortstraat 39   1780 259 241v
IEDE TJEERDS tjeerds, yede verkoper   1780 259 242v
IEDE TJEERDS tjeerds, yede (wl) verkoper Heiligeweg 23   1780 259 248r
IEDE TJEERDS tjeerds, yede (wl) verkoper Voorstraat 89   1780 259 256r
IEDE TJEERDS HOEK hoek, yede tjeerds van der koper Heiligeweg 17   1778 259 126r
IEFKE AKKER akker, yefke koper   1737 249 207v
IEFKE SPANNENBURG spannenburg, yefke verkoper Voorstraat 97   1780 259 297v
IEFKE DOUWES SIDERIUS siderius, yefke douwes (wd) verkoper Bildtstraat 23 A-066 1807 268 16r
IEFKE HUBERTS huiberts, yfke koper Lanen 41   1733 248 228r
IEFKE LUITJENS luitjens, yefke ten oosten Achterstraat 11   1772 258 16r
IEFKE TJEERDS tjeerds, yfke koper Brouwersstraat 13   1738 250 21v
IEGE VISSER visser, yge ten noorden Sint Jacobstraat 17 C-115 1809 268 243v
IEGE VISSER visser, yge kastelein verkoper Hoogstraat 51 D-043 1810 269 42v
IEGE FOKKES fokkes, yege ijzersmid (mr) koper Rommelhaven ZZ   1782 260 178v
IEGE JANS jans, yege schipper (schuit-) koper Bildtstraat 21   1728 247 55r
IEKE ENNES WIJGA wyga, ycke ennes koper Achterstraat   1761 255 49v
IEKE GOVERTS potkast, ycke goverts gortmaker (mr) koper Noorderhaven 49   1707 245 10r
IEKE GOVERTS potkast, yke goverts koper Havenweg 13   1734 248 282v
IEKE GOVERTS goverts, yke koper Zeilmakersstraat OZ   1735 249 96r
IEKE PAULUS poulus, yke koper Zoutsloot ZZ   1682 241 176r
IEME leemkool, yme koopman verkoper Heiligeweg 26 G-043 1811 269 143r
IEME GROOT groot, yeme de ten zuiden Lanen 54 F-204 1810 269 110r
IEME RING ring, yeme de naastligger   1600 228 466r
IEME ALBERTS alberts, yme ten oosten Heiligeweg ZZ   1601 228 519r
IEME BROERS broers, yeme koper   1770 257 172r
IEME JAKOBS jacobs, yeme molenaar ten oosten Bildtpoort (gebied)   1667 239 98r
IEME JAKOBS jacobs, yeme molenaar ten oosten Bildtpoort (gebied)   1678 241 24v
IEME JAKOBS jacobs, yeme molenaar ten oosten Bildtpoort (gebied)   1681 241 152r
IEME JAKOBS jacobs, yme koper   1692 242 392r
IEME JANS jans, yeme houtzager koper   1619 230 304r
IEME JANS jansen, yme scheepstimmerman koper Grote Ossenmarkt 12   1732 248 127v
IEME JANS jans, yeme (wl) verkoper Zuiderhaven 18   1778 259 154r
IEME JANS GROOT groot, yeme jans de koper Zuiderhaven 18   1791 263 293v
IEME JANS GROOT groot, yeme jans de scheepstimmerman verkoper Schritsen 49 F-147 1810 269 91r
IEME JANS GROOT groot, yeme jans de (wl) scheepstimmerman verkoper Lanen 54 F-204 1810 269 110r
IEME PIETERS pieters, yeme koper Bildtstraat 14   1780 259 270v
IEMKE ANDRIES norden, ymcke andries van koper Noordijs WZ   1598 228 180r
IEMKE RINTJES rintjes, ymke koper   1682 241 198r
IEMKJE FLORIS floris, ympke (halve susters) koper Schritsen ZZ   1601 228 481r
IEMKJE HARKES harkes, ymkje koper Hoogstraat 27   1804 267 42r
IEMKJE HESSELS hessels, ymk koper   1661 238 107r
IEMKJE JANS jans, ymkje koper Zoutsloot NZ   1762 255 173v
IEMKJE JANS jans, ymkje koper   1765 256 98r
IEMKJE JANS builart, ymkje jans koper   1771 257 219v
IEMKJE JANS builart, ymkje jans koper   1771 257 220v
IEMKJE JANS builart, ymkje jans koper   1771 257 221r
IEMKJE JANS builard, ymkjen jans verkoper   1774 258 189v
IEMKJE KLASES klaases, ymkje koper Bildtstraat 4 A-150 1811 269 125r
IEMKJE TEUNIS theunis, ymkjen koper Rozengracht 8   1778 259 158r
IENSE BOUWES bouwes, ynze ten oosten Havenplein 10   1773 258 98r
IENSE BOUWES bouwes, ynso verkoper Havenplein 26   1774 258 138r
IENSE GERKES gerkes, ynse koper   1684 242 41r
IENSKE JANS SCHELTEMA scheltema, ynskjen jans koper Noorderhaven 90   1738 249 292r
IENSKE LAMMERTS lammerts, ynskje (holwerd) verkoper   1774 258 148v
IEPE FEDDEMA feddema, ype koper Schritsen 35   1784 261 160r
IEPE RODENHUIS rodenhuis, ype koper Noorderhaven 83   1802 266 275r
IEPE BERENDS beerns, ype kuiper koper Heiligeweg 70   1633 233 80v
IEPE BERENDS beernts, ype (vaandrig) verkoper   1660 238 37v
IEPE BERENDS beerns, ype (hopman) koper Grote Kerkstraat ZZ   1663 238 162r
IEPE FEIKES feykes, ype koper Hondenstraat 4   1752 252 231v
IEPE HERES heeres, ype koper   1680 241 118r
IEPE HERES heeres, ype ten oosten Lanen 64   1765 256 134v
IEPE HESSELS hessels, ype koper Karremanstraat 19   1782 260 285r
IEPE IJSBRANDS ijsbrands, ype verkoper Zuiderstraat 7   1777 259 73r
IEPE JETSES jetzes, ype bakkersknecht koper Heiligeweg WZ   1773 258 122v
IEPE JILLES jilles, ype ten westen Hofstraat 31   1659 238 2r
IEPE WILLEMS willems, ype koper Zuiderhaven 35   1758 254 170v
IEPKE DIRKS dirks, ypke lichterman koper Zoutsloot ZZ   1735 249 60v
IEPKE DOUWES douwes, ypke panbakker koper Hoogstraat 19   1740 250 80v
IEPKE FREERKS freerks, ypke koper Lombardstraat   1685 242 72r
IEPKE IEPKES ALGERA algera, ypke ypkes koper Zuiderpoort (gebied)   1649 236 92r
IEPKE JELLES jelles, ypke koper   1668 239 26va
IESKJE WIEBES wybes, yeskjen verkoper   1781 260 314r
IETJE BAARDA baerda, yd koper Drie Roemersteeg   1611 229 110r
IETJE HOEK hoek, yda koper   1696 243 187v
IETJE LEVERLAND leverland, ytie koper   1780 259 262r
IETJE LEVERLAND leverland, ytie (wd) verkoper Herenwaltje 19   1780 259 263r
IETJE LEVERLAND leverland, ytie koper   1780 259 284r
IETJE QUICKLENBURG quicklenburgh, yda ten noorden Voorstraat 1   1715 245 236v
IETJE VRIESE vriese, yda koper   1772 258 50v
IETJE ANTONIUS anthoni, ytie koper   1779 259 175v
IETJE DIRKS dirks, yttje (wd) verkoper Spekmarkt 1   1772 258 29v
IETJE DOUWES douwes, yde koper Franekerpoort (gebied)   1599 228 289r
IETJE EVERTS OOSTERBAAN oosterbaan, yttje everts koper   1731 248 18v
IETJE GERBENS VEEN veen, yttje gerbens van der koper Voorstraat 94   1773 258 111r
IETJE HENDRIKS henckes, yd bruid   1598 228 190r
IETJE HENDRIKS hendriks, yttie koper   1780 259 260v
IETJE JOHANNES johannis, ytsje koper   1760 255 21r
IETJE MICHIELS michiels, ydtke koper Voorstraat ZZ   1605 228 957r
IETJE RINSES rinses, ytke koper Schritsen   1601 228 493r
IETJE RUURDS ruerdts, yttie koper   1648 236 45v
IETSEN TOLSMA tolsma, ytje koper William Boothstraat 125   1791 263 332r
IETSEN GERBENS VEEN veen, ytje gerbens van der koper   1778 259 91r
IETSEN HEINS heins, ytje verkoper Zuiderpoort (gebied)   1774 258 145v
IETSEN PIETERS AKKERSLOOT akkersloot, ytje pieters koper Hoogstraat NZ   1685 242 64r
IJSBRAND VIERSEN viersen, ysbrandus koper Rozengracht 46   1660 238 44r
IJSBRAND HARMENS harmens, ysbrand (wl) verkoper   1773 258 111v
IJSBRAND HEINS heyns, ysbrant koper   1676 240 234r
IJSBRAND JOOSTES HEINS heins, ysbrant joosten koper   1679 241 57r
IJSBRAND JOOSTES HEINS heins, ysbrant joosten koper   1680 241 87v
IJSBRAND JOOSTES HEINS heins, ysbrant joosten koper   1681 241 167v
IJSBRAND JOOSTES HEINS heins, ysbrant joosten koper Voorstraat 38   1682 241 220v
IJSBRAND LIEUWES lieuwes, ysbrands koper Lammert Warndersteeg   1614 229 427r
IJSBRAND THOMAS thomas, ysbrand koper Scheerstraat 3   1733 248 273v
IJSBRAND WIENSENS wynties, ysbrandus koper Lombardstraat 4   1660 238 44v
ISAAK roosen, ysaak koper Lanen 85   1730 247 348r
ISAAK roozein, ysaak koper   1733 248 203r
ISAAK roosen, ysaak koper Hoogstraat 21   1743 250 286v
ISAAK roozen, ysack verkoper Zoutsloot ZZ   1773 258 92v
ISAAK roozen, ysack verkoper Kleine Kerkstraat 12   1773 258 94r
ISAAK ROSEN rosen, ysac koper   1732 249 236r
ISAAK ROSEN rosen, ysak koper Hoogstraat 23   1738 249 336r
ISAAK RUT ruth, ysak van koper   1766 256 185v
ISAAK BASTIAANS bastiaans, ysaac koper   1665 239 12ra
ISAAK DAVIDS davids, ysaack bewoner Grote Kerkstraat 36   1806 267 234r
ISAAK JANS jansen, ysaak koper Lanen 44   1685 242 70v
ISAAK JANS jans, ysack verkoper Scheerstraat 10   1750 252 72v
ISAAK JANS FABER faber, ysak jans koper Hoogstraat 29   1765 256 138r
ISAAK JANS FABER faber, ysaack jans verkoper Hoogstraat 29 B-048 1808 268 97r
ISAAK JANS FABER faber, ysac jans ten westen Hoogstraat 31 B-049 1810 269 104v
ISAAK JANS GROENEWOUD groenewolt, ysaac jansen koper Rozengracht NZ   1666 239 34v
JETSKE JETSES jetzes, ytske koper   1736 249 160r
Y. HOORNSTRA hoornstra, y. ten oosten Karremanstraat 22 A-163 1807 268 4r
Y. RUT ruth, y. van (tuin van) ten noorden Franekereind 25   1772 258 61r
Y. RUT ruth, y. van (tuin van) ten noorden Franekereind 25   1772 258 65r
Y. RUT ruth, y. van ten noorden   1773 258 82r