Harlingen, Elbing-tolregisters

illustratie Elbing-tolregisters
De Oostzeevaart bracht Holland veel welvaart. Met de import en export van goederen was heel wat geld gemoeid. Op bepaalde strategische plaatsen werd daarom tol geheven; een land langs de route naar de Oostzee wilde wel een graantje meepikken van al die rijkdom en op een strategische plaats werd alle doorgaande scheepvaart gecontroleerd.

Dat gebeurde ook bij Elbing, in 1358 mede-grondlegger van het Hanzeverbond. Evenals Danzig en Thorn was het een sinds 1454 onafhankelijk stadsstaatje in de bocht van Danzig onder de soevereiniteit van de koning van Polen.

Aan de hand van hoeveelheid en soort lading werd bepaald hoeveel tol er betaald moest worden. Van de heffingen werden nauwkeurige aantekeningen gemaakt die inzicht geven in het handelsverkeer tussen 1585 en 1700. Deze gegevens zijn gepubliceerd op de website van het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis.

Uit de jaren 1585 tot 1600, 1601 tot 1625, 1653 tot 1655, en 1685 tot 1700 zijn de Nederlandse rekeningen overgenomen. Ik heb daaruit weer de rekeningen overgenomen die betrekking (lijken te) hebben op Harlingen. Door op de datum van een doorvaart te klikken krijg je verdere gegevens over de betreffende doorvaart. Door op een kapitein/bestemming/schip te klikken krijg je eventuele andere doorvaarten van dezelfde kapitein, naar dezelfde bestemming of van hetzelfde schip. Mogelijk komen dan ook andere plaatsen van herkomst tevoorschijn, waarop je ook weer kunt klikken.

De waarde van de lading en de tol die daarover betaald moest worden zijn aangegeven in Poolse florijnen (fl) en Pruisische reichstaler (rt), marken (m), groschen (gr), schilling (sch) en pfennig (pf). 1 Pruisische reichstaler was 4,5 mark. Een Pruisische reichstaler was ook 20 groschen, een groschen was 3 schilling en een schilling was 6 pfennig. Vergeleken met de huidige tientallige muntstelsels was het een nogal ondoorzichtig gebeuren. In het Pruisen van de beschreven periode werden ook nog eens verscheidene muntstelsels gebruikt die vaak per provincie verschilden.

- Gegevens uit bronnen worden zorgvuldig overgenomen, maar lees- en typfouten zijn onvermijdelijk.
- Gegevens die niet in de bron staan maar door mij zijn aangevuld op basis van andere bronnen of andere gegevens uit dezelfde bron, zijn voorzien van een *.
- Gegevens die door mij aangepast of geïnterpreteerd zijn, zijn zoveel mogelijk voorzien van een verduidelijkende toelichting tussen [ ].
- Bij het overnemen van eigennamen is de originele spelling gehandhaafd. Soms is echter te voorzien dat een kennelijke schrijf- of spelfout in de bron een probleem zal geven bij het zoeken naar een eigennaam of bij het maken van een alfabetische index. In zo'n geval is de juiste of meest voorkomende spelling van een eigennaam aangehouden, met toevoeging van een toelichting tussen [ ].
- Bij het overnemen van plaatsnamen, straatnamen en beroepen die in alfabetische indexen terecht komen is voor zover mogelijk de moderne spelling aangehouden, om het zoeken te vereenvoudigen. Mogelijk staat in een bron bijvoorbeeld Doccum, terwijl op deze website Dokkum staat. Zo wordt een glaesemaecker een glasmaker of glazenmaker. Die spelling is voor het doel van deze website (het ontsluiten van bronnen, niet het transcriberen van bronnen) niet belangrijk.


Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 2018-06-03 09:56:56.



datum kapitein herkomst bestemming schip
1586-05-24 Hermans, Arie Enkhuizen S. Peter
1586-06-27 Wiegers, Johan Enkhuizen Jager
1586-07-28 Johansen, Mayschantz Enkhuizen Papegaai
1586-09-02 Wiegers, Johan Enkhuizen Jager
1586-09-16 Leenarts, Peter Enkhuizen
1586-10-02 Antonissen, Peter Enkhuizen Zwarte Ruiter
1586-10-23 Jacobs, Edward Enkhuizen Bot
1587-05-12 Martens, Peter Enkhuizen Zwaan
1587-05-15 Antonissen, Peter Enkhuizen Zwarte Ridder
1587-05-16 Frederiks, David Enkhuizen Verloren Zoon
1587-06-27 Peters schram, Johan Enkhuizen Spaanse Berg
1587-07-04 Andriesen, Arie Enkhuizen S. Petrus
1587-07-11 Thijssen, Simon Enkhuizen Zwarte Raaf
1594-04-20 Claassen, Jan Enkhuizen Enkhuizen Blauwe Leeuw
1594-04-21 Paul, Jacob Enkhuizen Enkhuizen Zwarte Ridder
1594-04-21 Harkson, Herman Enkhuizen Enkhuizen Staalever
1594-04-22 Litkes, Thijs Enkhuizen Enkhuizen Drie Koningen
1594-04-23 Teunissen, Peter Enkhuizen Amsterdam Vliegend Hert
1594-04-23 Jacobs, Egbert Enkhuizen Enkhuizen Pinas
1594-04-23 Peters, Frederik Enkhuizen Enkhuizen Waterhond
1594-04-25 Frederiks, Seger Enkhuizen Enkhuizen Zwarte Raaf
1594-06-11 Jansen, Johan Enkhuizen Amsterdam Hirschkop
1594-06-21 Harkson, Jan Enkhuizen Enkhuizen Blauwe Leeuw
1594-07-08 Jacobs, Volkert Enkhuizen Amsterdam Bruinvis
1594-07-11 Martens, Gert Enkhuizen Amsterdam Moriaan
1594-07-19 Sebalts, Teunis Enkhuizen Amsterdam Rode Leeuw Van Elbing
1594-07-27 Jansen, Hendrik Enkhuizen Londen Blauwe Valk
1594-08-06 Jacobs, Thomas Enkhuizen Amsterdam Bok
1594-08-15 Teunissen, Peter Enkhuizen Amsterdam S. Christopherus
1594-08-20 Harkson, Jan Enkhuizen Amsterdam Blauwe Leeuw
1594-08-22 Volkerts, Jan Enkhuizen Amsterdam
1594-09-09 Gerrits, Jan Enkhuizen Londen Grauwe Valk
1594-10-20 Harkson, Jan Enkhuizen Amsterdam Blauwe Leeuw
1594-11-16 Peters, Frederik Enkhuizen Amsterdam Waterhond
1596-04-13 Willemse, Albert Enkhuizen Vlissingen Haan
1596-04-29 Adriaanse, Gert Enkhuizen Amsterdam
1596-05-07 Hermans, Frederik Enkhuizen Hull S. Jacob
1596-05-09 Jansen, Peter Enkhuizen Hull Rood Hart
1596-06-06 Harkson, Jan Enkhuizen Amsterdam Blauwe Leeuw
1596-07-01 Cornelissen, Walter Enkhuizen Vlissingen Rood Hart
1596-07-07 Reimers, Cornelis Enkhuizen Amsterdam S. Petrus
1596-07-17 Harkson, Herman Enkhuizen Amsterdam
1596-07-19 Jacobs, Claas Enkhuizen Amsterdam
1596-09-13 Adriaanse, Albert Enkhuizen Amsterdam Zwarte Arend
1596-09-21 Peters, Sibert Enkhuizen Londen Zwarte Adelaar
1596-09-22 Harkson, Herman Enkhuizen Amsterdam Staalever
1596-09-26 Jansen, Peter Enkhuizen Amsterdam Zwarte Ruiter
1596-10-01 Peters, Frederik Enkhuizen Amsterdam Waterhond
1596-10-05 Cornelissen, Cornelis Enkhuizen Hull Hoop
1596-10-08 Gerrits, Jan Enkhuizen Amsterdam Grauwe Valk
1596-10-09 Volkerts, Reyer Enkhuizen Amsterdam
1596-10-10 Adriaanse, Gert Enkhuizen Amsterdam Rode Leeuw
1597-04-25 Jacobs, Jacob Enkhuizen Amsterdam S. Petrus
1597-04-26 Jansen, Peter Enkhuizen Amsterdam
1597-04-26 Harkson, Herman Enkhuizen Amsterdam Staalever
1597-04-28 Jacobs, Egbert Enkhuizen Amsterdam Pinas
1597-04-28 Jacobs, Claas Enkhuizen Amsterdam S. Petrus
1597-04-28 Thijssen, Paul Enkhuizen Amsterdam Duif
1597-05-02 Jacobs, Simon Enkhuizen Amsterdam
1597-05-03 Gerbrands, Gert Enkhuizen Amsterdam
1597-05-14 Harkson, Jan Enkhuizen Amsterdam Blauwe Leeuw
1597-05-23 Peters, Cornelis Enkhuizen Londen Weideman
1597-06-20 Jansen, Peter Enkhuizen Londen Rood Hart
1597-07-03 Frederiks, David Enkhuizen Wismar
1597-07-03 Jansen, Peter Enkhuizen Hull S. Petrus
1597-07-03 Gerbrands, Jan Enkhuizen Newcastle
1597-07-13 Peters, Cornelis Enkhuizen Londen Reinhard
1597-07-23 Harkson, Jan Enkhuizen Amsterdam Blauwe Leeuw
1597-10-17 Harkson, Jan Enkhuizen Amsterdam
1597-11-03 Frederiks, Seger Enkhuizen Amsterdam
1597-11-20 Peters, Cornelis Enkhuizen Londen Reinhard
1599-00-00 Gerrits, Frederik Enkhuizen Enkhuizen Judith
1599-04-23 Ysbrands, Joris Enkhuizen Amsterdam Roland
1599-05-05 Jacobs, Jacob Enkhuizen Amsterdam S. Petrus
1599-05-05 Jacobs, Egbert Enkhuizen Enkhuizen Pinas
1599-05-12 Jacobs, Thomas Enkhuizen Amsterdam Bok
1599-05-18 Harkson, Femme Enkhuizen Amsterdam Blauwe Valk
1599-06-04 Jansen, Cornelis Enkhuizen Amsterdam
1599-07-05 Ysbrands, Joris Enkhuizen Amsterdam Roland
1599-10-11 Harkson, Jan Enkhuizen Amsterdam Blauwe Leeuw
1600-04-30 Gerrits, Frederik Enkhuizen Amsterdam Judith
1600-07-04 Harkson, Femme Enkhuizen Amsterdam Dogger
1600-07-13 Gerrits, Frederik Enkhuizen Hull Judith
1600-08-30 Jansen, Reinert Enkhuizen Bruinvis
1600-09-08 Kossen, Jan Enkhuizen Bruinvis
1600-10-14 Jacobs, Jacob Enkhuizen Amsterdam S. Petrus
1600-10-14 Gerrits, Frederik Enkhuizen Amsterdam Judith
1600-11-09 Meinders, Lutger Enkhuizen Amsterdam Halve Maan
1601-05-07 Jacobs, Jacob Enkhuizen Enkhuizen S. Petrus
1601-05-07 Ysbrands, Joris Enkhuizen Enkhuizen Roland
1601-05-08 Jorissen, Johan Enkhuizen Londen Hoop
1601-05-09 Peters, Simon Enkhuizen Londen Twaalf Apostelen
1601-05-12 Meijer, Abbe Enkhuizen Enkhuizen Bontekoe
1601-07-05 Meinders, Lutger Enkhuizen Amsterdam Halve Maan
1601-09-13 Meinders, Lutger Enkhuizen Amsterdam Halve Maan
1601-09-17 Jorissen, Johan Enkhuizen Amsterdam Hoop
1601-10-30 Egberts, Maarten Enkhuizen Amsterdam
1601-11-09 Martens, Albert Enkhuizen Amsterdam
1602-04-16 Simons, Gijsbrecht Enkhuizen Enkhuizen
1602-04-16 Egberts, Maarten Enkhuizen Amsterdam
1602-04-29 Claassen, Mattijs Enkhuizen Enkhuizen
1602-06-06 Jacobs, Jacob Enkhuizen Amsterdam Judith
1602-08-20 Jacobs, Jacob Enkhuizen Enkhuizen Judith
1602-08-20 Martens, Dirk Enkhuizen Enkhuizen Vergulde Jachthond
1602-09-06 Peters, Frederik Enkhuizen Enkhuizen Waterhond
1602-10-14 Thijssen, Paul Enkhuizen Enkhuizen Duif
1602-11-19 Jansen, Peter Enkhuizen Amsterdam
1603-04-25 Jacobs, Egbert Enkhuizen Enkhuizen
1603-04-30 Teyson, Adrian Enkhuizen Enkhuizen Jager
1603-05-21 Cornelissen, Broer Venhuizen Amsterdam
1603-06-04 Los, Harke Venhuizen Amsterdam
1603-06-28 Jacobs, Egbert Enkhuizen Amsterdam
1603-07-14 Peters, Frederik Enkhuizen Amsterdam Waterhond
1603-08-05 Cornelissen, Peter Venhuizen Amsterdam
1603-08-29 Martens, Dirk Enkhuizen Amsterdam Vergulde Jachthond
1603-09-11 Hendriks, Gottken Enkhuizen Konigsbergen
1603-11-10 Cornelissen melknap, Peter Venhuizen Frankrijk
1603-11-10 Reinhards kat, Lambert Venhuizen Amsterdam
1605-07-08 Cornelissen, Walter Enkhuizen Konigsbergen Rood Hert
1605-08-22 Amison, Bruin Enkhuizen Amsterdam Witte Windhond
1605-09-15 Jansen, Johan Enkhuizen Amsterdam Vergulde Windhond
1605-10-15 Andriesen, Andries Enkhuizen Enkhuizen Hoop
1607-04-21 Thijssen, Paul Enkhuizen Amsterdam Boot
1607-04-24 Peters, Frederik Enkhuizen Amsterdam Waterhond
1607-06-25 Peters, Frederik Enkhuizen Amsterdam Waterhond
1607-08-22 Teunissen, Paul Enkhuizen Enkhuizen Zeeruiter
1612-04-17 Watters, Willem Enkhuizen Hull Hoop
1612-04-28 Simons, Johan Enkhuizen Amsterdam Witte Adelaar
1612-07-20 Simons, Johan Enkhuizen Amsterdam Witte Adelaar
1612-08-24 Hendriks, Cornelis Enkhuizen Konigsbergen
1612-09-22 Simons, Johan Enkhuizen Konigsbergen Witte Adelaar
1615-04-27 Amison, Bruin Enkhuizen Amsterdam Witte Windhond
1615-05-05 Heins, Meinert Enkhuizen Hull Habakuk
1615-05-05 Everts, Herman Enkhuizen Ipswich S. Petrus
1615-06-02 Huberts, Dirk Enkhuizen Amsterdam Tobias
1616-04-18 Ruckerts, Jacob Enkhuizen Amsterdam Roos
1616-05-27 Thijssen, Johan Enkhuizen Konigsbergen
1618-05-08 Simons, Peter Enkhuizen Amsterdam S. Petrus
1618-09-19 Cornelissen, Paul Enkhuizen Londen Witte Windhond
1618-10-27 Thijssen, Claas Enkhuizen Hull Hoop
1618-11-03 Litkes, Claas Enkhuizen Amsterdam S. Petrus
1619-04-20 Waterhoen, Willem Enkhuizen Londen Bonte Kater
1619-05-08 Ysbrands, Peter Enkhuizen Hull S. Petrus
1619-07-09 Peters, Hendrik Enkhuizen Amsterdam Pennemes
1619-08-16 Simons, Peter Enkhuizen Hull S. Petrus
1619-10-24 Jansen, Roelof Enkhuizen Amsterdam Fortuna
1620-06-12 Simons, Peter Enkhuizen Amsterdam S. Petrus
1620-08-22 Jacobs, Endte Enkhuizen Amsterdam Judith
1623-10-04 Jacobs, Claas Enkhuizen Amsterdam Haan
1625-07-07 Peters, Laurens Enkhuizen Amsterdam Caritas
1653-10-21 Thomassen vlug, Albert Enkhuizen Oude Vlucht
1653-12-08 Jacobs deen, Paul Enkhuizen Konigsbergen
1655-10-04 Cornelissen koning, Evert Enkhuizen
1655-12-01 Jansen koperslager, Koert Enkhuizen Amsterdam Koperslager