Harlingen, proclamatieboeken 1597-1811

Proclamaties zijn de verplichte openbare aankondigingen van de verkoop van huizen. De Proclamatieboeken zijn de registers waarin deze proclamaties werden verzameld. Van Harlingen zijn de proclamatieboeken van 1597-1811 bewaard gebleven, met uitzondering van het ene deel dat gaat over de jaren 1606-1611. Onuitstaanbaar!

De verkoop van een huis moest mondeling worden aangekondigd zodat iedereen die er kennis van wilde nemen, dat kon. Dit aankondigen gebeurde driemaal voor het stadhuis en driemaal in de kerk, steeds met tussenpozen van een week of soms wat langer. De datums werden aangetekend op de betreffende proclamatie. Je kon bezwaar maken als je familielid of naastligger van de verkoper was, je had dan namelijk het recht van eerste koop, het zogenoemde niaar-recht (elders ook wel naasting geheten). Uiteraard moest je wel evenveel of meer bieden en eventueel gemaakte kosten vergoeden.

Omdat het kadaster nog niet bestond werd een systeem gebruikt om panden aan te duiden, dat werkte met straatnamen en naastliggers. Een pand stond aan de noordkant van de Noorderhaven en werd dan bijvoorbeeld in de proclamatie aangeduid als 'ten oosten marten bos, ten zuiden de noorderhaven, ten westen de zeepziederstraat en ten noorden sikko ijzenbeek'. Belangstellenden konden dan precies weten om welk pand het ging en het was wettelijk voldoende dichtgetimmerd om verwarring te voorkomen. In de onderstaande gegevens kunnen personen dus als koper of verkoper vermeld staan, maar ook als naastligger ten noorden, oosten, westen of zuiden.

Het gaat samen om ongeveer 14.000 proclamaties en daarmee is het een zeer rijke bron van gegevens over huizen, bewoners, huizenbezit, staduitleg, ambachten, industrie en welvaart over een periode van meer dan 200 jaar. De kopers uit alle Harlingen proclamaties zijn ooit eens overgenomen, maar de proclamaties bevatten nog veel meer informatie. Met enige regelmaat kom je huisnamen tegen, verdwenen straatnamen, opmerkingen over nieuw gebouwde huizen, ledige plaatsen, kortom een schat aan informatie. Bovendien staan vrijwel altijd de verkopers vermeld, de naastliggers (huisnummers waren er nog niet tot omstreeks 1715) en de verkoopprijzen. De bedoeling is om alle gegevens over te nemen en het project is "onderweg". Maar dat is het al sinds 1994 wegens een chronisch gebrek aan tijd en prioriteit van mijn kant, dus verwacht niet te veel...

Update: In september 2012 is een Werkgroep Archiefonderzoek gestart met het systematisch overnemen van alle relevante gegevens uit alle Harlinger proclamatieboeken. Dit gebeurt mede dankzij de welwillende en belangeloze medewerking van
- Vereniging Oud Harlingen, die de werkgroep onder haar hoede heeft
- Tresoar, dat de proclamatieboeken bewaart en beheert
- Stichting FAF (Freonen fan de Argyven yn Fryslân), die de foto's levert
- het Hannemahuis centrum voor Harlinger cultuur en historie, dat faciliteert met ruimte en kennis
- kleinekerkstraat.nl, dat zorgt voor coördinatie, hulp en publicatie
Vorderingen zullen - in de vorm van een nieuwe pagina - op deze website worden getoond.


Als het aantal akten rond de 14.000 ligt, hoe kunnen er dan nu al meer vermeldingen opgenomen zijn? Dat komt omdat er vaak meerdere kopers zijn (denk alleen maar aan echtparen) en dan wordt de verkoop bij mij tweemaal vermeld. Maar per verkoper wordt de akte ook vermeld en per naastligger ook. Als laatste kunnen nog de genoemde straat, de prijs en eventuele huisnaam vermeld worden. Het totale aantal vermeldingen zal dus (hopelijk) nog flink stijgen.

Een voorbeeld van de tekst van een proclamatie kun je hier zien.

Zoals ook in bovenstaand voorbeeld staat vrijwel altijd onderaan de proclamatie: "Breder de coopbrief van ........", d.w.z. dat er een koopbrief was waarin de ultieme uitgebreide beschrijving van het te verkopen goed en de precieze verkoopvoorwaarden waren vastgelegd. De koopbrieven van Harlingen zijn niet bewaard gebleven, maar de proclamatieboeken vormen een goede kopie.

De verkopen van huizen werden vaak per aanplakbiljet bekend gemaakt om zoveel mogelijk geïnteresserden te trekken. Een afbeelding en de tekst van zo'n aanplakbiljet kun je hier zien, deze is van het pand Noorderhaven 109.

In de lijst hieronder geldt: (wl) = wijlen, (wd) = weduwe/weduwnaar, (mr) = meester, (old) = voormalig

- Gegevens uit bronnen worden zorgvuldig overgenomen, maar lees- en typfouten zijn onvermijdelijk.
- Gegevens die niet in de bron staan maar door mij zijn aangevuld op basis van andere bronnen of andere gegevens uit dezelfde bron, zijn voorzien van een *.
- Gegevens die door mij aangepast of geïnterpreteerd zijn, zijn zoveel mogelijk voorzien van een verduidelijkende toelichting tussen [ ].
- Bij het overnemen van eigennamen is de originele spelling gehandhaafd. Soms is echter te voorzien dat een kennelijke schrijf- of spelfout in de bron een probleem zal geven bij het zoeken naar een eigennaam of bij het maken van een alfabetische index. In zo'n geval is de juiste of meest voorkomende spelling van een eigennaam aangehouden, met toevoeging van een toelichting tussen [ ].
- Bij het overnemen van plaatsnamen, straatnamen en beroepen die in alfabetische indexen terecht komen is voor zover mogelijk de moderne spelling aangehouden, om het zoeken te vereenvoudigen. Mogelijk staat in een bron bijvoorbeeld Doccum, terwijl op deze website Dokkum staat. Zo wordt een glaesemaecker een glasmaker of glazenmaker. Die spelling is voor het doel van deze website (het ontsluiten van bronnen, niet het transcriberen van bronnen) niet belangrijk.


Deze gegevens zijn voor het laatst bijgewerkt op 2018-06-03 09:56:58.





Spring naar: Na  Ne  Ni  No  Nu  Ny  

Voornaam: A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  

Patroniem: A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  

Familienaam: A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  



hoofdvorm
familienaam patroniem voornaam
schrijfvorm
familienaam patroniem voornaam
beroep hoedanig adres  pand  jaar boek folio
NAGEL, KARST PIETERS nagel, carst pytters de koper   1653 236 223r
NAK, ANTJE ANTONIUS nak, antje anthony koper   1780 259 289v
NAP, PIETER KLASES nap, pieter claazen koper Zuiderhaven 7   1788 263 3v
NAUTA, AE. nauta, ae. koper   1777 259 63r
NAUTA, BAUKJE nauta, baukje koper Noorderhaven 104   1755 253 222r
NAUTA, KLAAS nauta, claas koper Drie Roemerssteeg   1752 253 14r
NAUTA, KLAAS nauta, claas koper Voorstraat 30   1753 253 53v
NAUTA, DOEKE nauta, duco koper   1677 240 264v
NAUTA, DOEKE nauta, duco koper   1677 240 264v
NAUTA, DOEKE nauta, duco koper   1678 241 18r
NAUTA, DOEKE nauta, duco koper Wasbleek   1680 241 103v
NAUTA, DOEKE nauta, duco koper   1680 241 104r
NAUTA, DOEKE nauta, duco koper   1681 241 163r
NAUTA, DOEKE nauta, duco koper   1681 241 164r
NAUTA, DOEKE nauta, duco koper   1681 241 164v
NAUTA, DOEKE nauta, duco koper   1697 243 296r
NAUTA, DOEKE nauta, duco koper   1702 244 189v
NAUTA, DOEKE nauta, duco koper Grote Kerkstraat 17   1705 244 296r
NAUTA, EDWER nauta, eduarda koper   1778 259 112v
NAUTA, HARMEN SIENES nauta, harmen synes equipagemeester koper Zuiderhaven 18   1658 237 151v
NAUTA, HARMEN SIENES nauta, harmen synes koper Zuiderhaven 18   1661 238 77v
NAUTA, HARMEN SIENES nauta, harmen synes (oud burgemeester) koper Weeshuisstraat 7   1663 238 163v
NAUTA, HARMEN SIENES nauta, harmen synes koper Zuiderhaven 56   1668 239 140v
NAUTA, HARMEN SIENES nauta, harmen synes koper Rozengracht 40   1669 239 202r
NAUTA, HESSELTJE DOEKES nauta, hesseltie doekes koper Lanen 80   1688 242 229r
NAUTA, JAKOB nauta, jacobus koper   1739 250 79v
NAUTA, JELTE nauta, jelte koper Zoutsloot 86   1786 262 69r
NAUTA, JELTE RUURDS nauta, jelte ruurds koper Noorderhaven 109   1722 246 153r
NAUTA, KLAAS nauta, klaas (wd) ten westen Voorstraat 24   1773 258 89v
NAUTA, MARTJEN nauta, maartje koper   1784 261 251r
NAUTA, MARTJEN nauta, martje koper Zoutsloot   1790 263 251v
NAUTA, MARTJEN JELTES nauta, martje jeltes koper Noorderhaven 109   1781 260 130v
NAUTA, MICHIEL nauta, michiel geniaarde Zuiderhaven 36   1766 256 170r
NAUTA, MICHIEL nauta, michiel koper Lanen 21   1766 256 178r
NAUTA, MICHIEL nauta, michiel koper Zuiderpoort (gebied)   1766 256 212v
NAUTA, MICHIEL nauta, michiel koper   1768 257 79r
NAUTA, MICHIEL nauta, michiel koper   1777 259 85r
NAUTA, MICHIEL nauta, michiel koper Brouwersstraat 17   1782 260 160r
NAUTA, ROBIJN nauta, robijn koper Voorstraat 50   1800 265 491r
NAUTA, RUURD JELTES nauta, ruird jeltes ten westen Zoutsloot   1773 258 96r
NAUTA, RUURD JELTES nauta, ruird jeltes (wl) verkoper Rozengracht 37   1774 258 131r
NAUTA, RUURD nauta, ruurd koper Zoutsloot   1768 257 90r
NAUTA, RUURD nauta, ruurd (wd) ten westen Liemendijk   1781 260 67r
NAUTA, RUURD JELTES nauta, ruurd jeltes (wl) koper Voorstraat 48   1782 260 163v
NAUTA, FEDDES nauta, saadske feddes koper Hofstraat 16   1793 264 97r
NAUTA, SARA nauta, saartje (wd) verkoper   1774 258 192v
NAUTA, SARA nauta, sara koper Voorstraat 30 E-037 1809 268 321v
NAUTA, SARA nauta, sara koper Voorstraat 30 E-037 1809 268 321v
NAUTA, SARA nauta, sara koper Voorstraat 30 E-038 1809 268 321v
NAUTA, SARA nauta, sara koper Voorstraat 30 E-038 1809 268 321v
NAUTA, SIERK nauta, sierk (burgemeester) koper Grote Kerkstraat 19   1695 243 149r
NAUTA, SIERK nauta, sierk koper   1695 243 152r
NAUTA, SIERK nauta, sierk koper   1695 243 157r
NAUTA, SIERK nauta, sierk (burgemeester) wijnhandelaar koper Voorstraat 82   1695 243 157v
NAUTA, SIERK nauta, sierk koper   1698 243 360v
NAUTA, SIPKE nauta, sipke strandmeester koper Voorstraat 45   1740 250 89r
NAUTA, SIPKE nauta, sipke koper   1752 253 33v
NAUTA, SIPKE nauta, sipke verkoper   1772 258 50v
NAUTA, SIERK nauta, siricus koper Grote Kerkstraat 19   1678 241 11r
NAUTA, SIERK nauta, siricus koper Grote Kerkstraat 19   1678 241 17r
NAUTA, SIERK nauta, siricus koper Grote Kerkstraat 1   1679 241 56r
NAUTA, SIERK nauta, siricus koper Weverstraat   1681 241 145r
NAUTA, SIERK nauta, sjerck koper Rozengracht   1675 240 186r
NAUTA, SJOUKE nauta, sjouke koper Zoutsloot 41   1760 254 261v
NAUTA, SJOUKE nauta, sjouke verkoper Zoutsloot 41   1762 255 121r
NAUTA, nauta, ydverke koper Voorstraat 2   1719 246 50r
NAUTA, nauta, ziricus koper Scheffersplein   1692 242 374v
, HENDRIK nieman, hendrick koper   1629 232 179r
, HENDRIK niemandt, hendrick bierdrager koper   1632 233 60v
PIETERS, JAKOB nieuwboer, jacob pieters ten westen Grote Ossenmarkt 5   1772 258 56v
PIETERS, JAKOB nieuwboer, jacob pieters ten zuiden Grote Ossenmarkt 5   1772 258 56v
NIEUWBUUR, DIRK nieuwbuur, dirk doctor (medicinae) koper Zoutsloot 119 D-065 1808 268 108v
NIEUWENHUIS, AREND nieuwenhuis, aarnt koper Zuiderhaven 18   1698 243 389r
NIEUWENHUIS, AREND nieuwenhuis, aarnt koper   1706 244 389r
NIEUWENHUIS, ANTJE nieuwenhuis, anna koper Zuiderhaven 30   1775 258 213v
NIEUWENHUIS, ANTJE nieuwenhuis, anna koper Zuiderhaven 6   1776 259 17v
NIEUWENHUIS, ANTJE nieuwenhuis, anna koper Zuiderstraat 27   1780 259 287v
NIEUWENHUIS, ANTJE FEDDRIKS nieuwenhuis, antje feddriks koper   1768 257 56r
NIEUWENHUIS, ANTJE FREERKS nieuwenhuis, antje freddriks koper   1755 253 212v
NIEUWENHUIS, AREND nieuwenhuis, arend koper Zuiderpoort (gebied)   1702 244 164r
NIEUWENHUIS, EVERT nieuwenhuis, evert koper Lanen 12   1755 253 204v
NIEUWENHUIS, EVERT nieuwenhuis, evert koper   1756 254 5r
NIEUWENHUIS, EVERT nieuwenhuis, evert koper   1760 254 258v
NIEUWENHUIS, FOEKJE nieuwenhuis, foeckje koper Droogstraat   1789 263 77v
NIEUWENHUIS, GEERTJE nieuwenhuis, geertje koper   1758 254 166r
NIEUWENHUIS, EVERT nieuwenhuys, evert koper   1736 249 158v
, GEERTRUIDA nieuwens, geertruid koper Kleine Bredeplaats 10   1769 257 143r
NIEUWMAN, THOMAS nieuwman, thomas koper   1624 231 4v
NIJHOLT, JOHANNES niholt, joannes koper Voorstraat 38   1671 240 66v
NIJHOLT, JOHANNES niholt, joannes koper Grote Kerkstraat 28   1672 240 102r
NIJHOLT, JOHANNES niholt, joannes koper   1679 241 50r
NIJHOLT, JOHANNES niholt, joannes koper   1681 241 146v
NIJHOLT, JOHANNES niholt, joannes koper   1681 241 153v
NIJHOLT, MELLE niholt, melle bieder Spekmarkt 6   1712 245 4va
NIJBOER, JAKOB PIETERS nijboer, jacob pieters ten westen   1774 258 157v
, JAKOB nijeboer, jacob verkoper Grote Ossenmarkt 3   1774 258 133r
NIJHOLT, MELLE FEIES nijholt, melle feyes koper Rozengracht   1705 244 298r
NIJSING, JAN HARMENS nijsing, jan harmens koper   1778 259 95r
NIJSING, JAN HARMENS nijsing, jan harmens koper Anjelierstraat   1778 259 111r
, GERRIT nijwed, gerryt verkoper Hofstraat 33   1772 258 37v
, GERRIT nijweers, gerrit ten westen   1774 258 149v
, ANTONIA nippold, antonetta koper Voorstraat 24 E-041 1808 268 126r
, KAREL nippold, carel verkoper Voorstraat 24 E-041 1808 268 126r
, KAREL nippolt, carel koper   1807 267 346r
NOLLES, JAN nolles, jan koper Grote Bredeplaats 24   1708 245 57r
NOLLES, JAN nolles, jan koper Grote Bredeplaats 22   1709 245 94r
NOLLES, JAN nolles, jan koper Zuiderpoort (gebied)   1711 245 131r
NOLLES, JAN nolles, jan koper Weverstraat   1711 245 156r
NOLLES, JAN nolles, jan koper Nieuwstraat   1712 245 172v
NOLLES, JAN nolles, jan koper Nieuwstraat   1712 245 174v
NOLLES, JAN nolles, jan koper   1712 245 176v
NOLLIDES, J. nollides, j. (wd) ten oosten Grote Bredeplaats 22 E-054 1808 268 173r
NOLLIDES, J. nollides, j. (wd) ten zuiden Grote Bredeplaats 22 E-054 1808 268 173r
NOLLIDES, JAN nollides, jan koper   1720 246 60v
NOLLIDES, JAN nollides, jan koper Kleine Bredeplaats 12   1734 248 334v
NOLLIDES, JAN nollides, jan ten noorden   1740 250 118r
NOLLIDES, JENTJE nollides, janke (wd) koper Voorstraat 18   1774 258 155r
NOLLIDES, JENTJE nollides, janke (wd) ten oosten Voorstraat 18   1774 258 155r
NOLLIDES, JENTJE nollides, janke ten noorden Voorstraat 18   1774 258 155r
NOLLIDES, JOHANNES nollides, johannes koper Scheffersplein 25   1762 255 133r
NOLLIDES, JOHANNES nollides, johannes koper Zoutsloot   1778 259 115r
, HARMEN nolman, harmen koper Heiligeweg 26 G-043 1811 269 143r
, A. noordga, a. (wd) ten westen Brouwersstraat 12   1773 258 68v
, ALBERT noordga, albert koper Snakkerburen (gebied) 2   1755 253 203r
, ALBERT noordga, albert koper   1759 254 247v
, ALBERT noordga, albert koper   1765 256 94r
, ALBERT noordga, albert koper   1768 257 50v
, ALBERT noordga, albert (wd)(wl)(burger-vaandrig) ten zuiden Heiligeweg 4   1774 258 193r
, JAKOB noordga, jacob koper   1761 255 59v
, JAKOB noordga, jacob koper   1768 257 42v
, JAKOB noordga, jacob koper   1768 257 98r
, JAKOB noordga, jacob ten oosten Schritsen 56   1773 258 69v
, JAN noordkamp, jan koper   1793 264 133v
NORBERHUIS, TEUNIS norberhuis, teunis koper Voorstraat 5   1783 261 62r
NORBERHUIS, T. norbruis, t. koopman verkoper Lanen 45 E-190 1809 268 198v
NORBERHUIS, TEUNIS norbruis, teunis koper   1782 261 5r
NORBERHUIS, TEUNIS norbruis, teunis koperslager (mr) koper Rozengracht 14   1788 262 290r
NORBERHUIS, TEUNIS norbruis, teunis koper Lanen 45   1800 265 448r
NORBERHUIS, TEUNIS norbruis, theunis koper Voorstraat   1775 258 238r
NORBERHUIS, TEUNIS norbruis, theunis koperslager (mr) koper Zuiderbolwerk   1787 262 188v
NORBERHUIS, TEUNIS norbruis, theunis (vroedsman) koper Zuiderhaven 18   1791 263 369r
NORBERHUIS, TEUNIS norbruys, teunis koperslager (mr) ten oosten Voorstraat 3 C-029 1810 269 112v
ANDRIES, IEMKE norden, ymcke andries van koper Noordijs   1598 228 180r
JANS, KORNELIS nordman, cornelis jansen koper   1642 235 21r
NOREL, AALTJE norel, aaltje koper   1786 262 128r
NOREL, ANTJE norel, anna koper   1786 262 128r
NOREL, HENDRIK norel, hendrik geniaarde Grote Kerkstraat 3   1733 248 188v
NOREL, J. norel, j. ten zuiden Noorderhaven 82 C-148 1810 269 33r
NOREL, JAKOB norel, jacob koper   1757 254 112r
NOREL, JAKOB norel, jacob koper Voorstraat 33   1762 255 172r
NOREL, JAKOB norel, jacob koper Spekmarkt 1   1772 258 44r
NOREL, JAKOB norel, jacob koper   1776 259 6r
NOREL, JOHANNES norel, johannes koper   1787 262 172v
NOREL, JOHANNES norel, johannes koper   1787 262 190v
NOREL, JOHANNES norel, johannes koper   1795 264 290v
NOREL, JOHANNES norel, johannes koper   1795 264 294r
NOREL, JOHANNES norel, johannes loodgieter (mr) koper Voorstraat 37   1801 265 629r
NOREL, JOHANNES norel, johannes koper   1802 266 242r
NOREL, JOHANNES norel, johannes loodgieter (mr) koper   1804 267 18v
NOREL, JOHANNES norel, johannes ten noorden   1805 267 130r
NOREL, JOHANNES norel, johannes ten zuiden Lanen 84 F-184 1807 267 348v
NOREL, JOHANNES norel, johannes loodgieter (mr) verkoper Brouwersstraat 18 F-032 1808 268 122r
NOREL, JOHANNES norel, johannes loodgieter (mr) koper Kleine Bredeplaats 15 E-130 1808 268 184r
NOREL, JOHANNES norel, johannes verkoper Schritsen 33 F-139 1810 268 346r
NOREL, JOHANNES norel, johannes loodgieter (mr) koper Lanen 9   1810 269 22v
NOREL, JOHANNES norel, johannes ten oosten Heiligeweg 13 F-164 1810 269 56r
NOREL, norel, johs. ten oosten Wortelstraat 15 B-083 1808 268 34v
NOTA, TRIJNTJE WOPKES nota, trijntje wopkes koper   1772 258 19r
NOTA, TRIJNTJE WOPKES nota, trijntje wopkes ten westen   1772 258 19r
JANS, BEREND nuister, beerend jans koper Havenplein 14 H-238 1808 268 134v
NUMAN, JOHANNES numan, johannes ten westen Bildtstraat 14 A-119 1809 268 256r
, ANTJE nysing, anna koper   1773 258 70v
NIJSTEN, nysten, pelzus koper   1627 232 53r